Europejska Noc Literatury 2026 odbędzie się 22 sierpnia na wrocławskim osiedlu Borek. Jubileuszowa, 15. edycja wydarzenia organizowanego przez Wrocławski Instytut Kultury przebiegnie pod hasłem Wspólnota – czyli jak odnaleźć to, czego nigdy się nie zgubiło. Szczegóły programu ujawniono podczas konferencji prasowej w Fine Spot Wrocław – Wieża Ciśnień Borek.
Od 2013 roku ENL zaprasza publiczność do wspólnego słuchania fragmentów książek czytanych na głos przez znane postaci polskiej sceny kulturalnej. Wydarzenie wpisuje się w misję Wrocławia jako członka Sieci Miast Literatury UNESCO – status ten miasto posiada od 2019 roku. Jak podkreślił Jarosław Perduta, dyrektor Departamentu Kultury i Sportu Urzędu Miasta Wrocławia, ENL pozostaje jednym z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych przedsięwzięć wspierających czytelnictwo w mieście. Co roku liczba słuchaczy we wszystkich punktach czytań przekracza 10 tysięcy osób.
10 lektur wybranych przez Filipa Zawadę
Kuratorem tegorocznej edycji jest Filip Zawada – wrocławski pisarz, muzyk i artysta. Zaproponowany przez niego zestaw dziesięciu książek eksploruje pojęcie wspólnoty z wielu perspektyw:
- Stacja Europa Centralna Jaroslava Rudiša (Książkowe Klimaty 2023) – nostalgiczna podróż po kontynencie z Ludźmi Kolei w poszukiwaniu środkowoeuropejskiej tożsamości.
- Osebol Marit Kapli (Ossolineum 2025) – poetyckie reportaże z rozmów z mieszkańcami szwedzkiej wioski zmagającej się z globalizacją.
- Szyja żyrafy Judith Schalansky (Wydawnictwo Ha!art 2024) – dowcipny i poruszający portret wyludniającego się wschodnio-niemieckiego miasteczka, z którego ucieka młodzież.
- Internat Serhija Żadana (Czarne 2019) – przejmująca opowieść o wspólnocie w obliczu wojny w Donbasie, porównywana z Drogą Cormaca McCarthy’ego.
- Ostatni akt łaski Adelheid Duvanel (Cyranka 2025) – mistrzowskie opowiadania ukazujące samotność, wykluczenie i ludzką godność, jeden z najważniejszych głosów europejskiej prozy XX wieku.
- Biała elegia Han Kang (W.A.B. 2024) – historia poszukiwania więzi ze zmarłą siostrą, napisana w Warszawie.
- Puchar od Pana Boga Oty Pavla (Wydawnictwo Stara Szkoła 2021) – opowiadania, w których sport staje się pretekstem do refleksji o życiu, miłości i przyjaźni.
- Księga ziół Sándora Máraiego (Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik” 2025) – źródło stoickich, kojących duszę porad.
- Rok, w którym nie umarłem Mikołaja Grynberga (Wydawnictwo Agora 2025) – osobista opowieść pełna nadziei i zachwytu nad codziennością.
- Blizna Auður Avy Ólafsdóttir (Wydawnictwo Poznańskie 2020) – przewrotna islandzka powieść o mężczyźnie w kryzysie wieku średniego, uhonorowana Nagrodą Rady Nordyckiej.
Od 20 lipca tegoroczne lektury można wypożyczać z wrocławskich bibliotek w ramach akcji Usłysz na Europejskiej Nocy Literatury, wypożycz w bibliotece.
Gwiazdy czytające i mapa wydarzenia
Fragmenty książek usłyszymy w wykonaniu rozpoznawalnych aktorów i aktorek. Wśród potwierdzonych głosów 22 sierpnia znaleźli się:
- Lech Dyblik – znany z filmów Wojciecha Smarzowskiego,
- Masza Wągrocka – doceniana za rolę w Matkach pingwinów,
- Mateusz Janicki – popularny aktor serialowy,
- Olaf Lubaszenko – aktor i reżyser, twórca m.in. Chłopaki nie płaczą,
- Renata Pałys – wrocławska aktorka znana jako Helena Paździoch ze Świata według Kiepskich,
- Tomasz Sapryk – laureat Orła za rolę w Sztuczkach, głos m.in. w Toy Story, Gdzie jest Nemo i Avengers.
Czytania odbędą się równocześnie w 10 miejscach na osiedlu Borek, a każdy fragment zostanie powtórzony 10 razy – uczestnicy mogą więc odwiedzać punkty w dowolnej kolejności. Wśród ujawnionych lokalizacji znajdują się m.in. Pomnik Chopina w Parku Południowym, Zajezdnia Tramwajowa Borek, Wrocławski Teatr Pantomimy im. Henryka Tomaszewskiego oraz filia nr 44 Miejskiej Biblioteki Publicznej.
Wydarzenia towarzyszące i dostępność
Wrocławska noc literacka to nie tylko czytania. Organizatorzy zapowiadają spacery po Borku przybliżające historię osiedla, grę miejską z Wrocławskimi Księgarniami Kameralnymi, spotkanie z kuratorem Filipem Zawadą oraz pokaz filmowy Polish Cinema for Beginners nawiązujący do tematyki edycji. Atrakcje przygotowały również Rada Osiedla Borek i Centrum Aktywności Lokalnej.
Wydarzenie jest otwarte i bezpłatne. Jak co roku odbędą się spacery dostępnościowe dla osób z niepełnosprawnościami wzroku i słuchu. Szczegółowe informacje oraz zapisy na kolejne atrakcje publikowane są na stronie nocliteratury.pl.