Kapituła jubileuszowej X edycji Nagrody Żółtej Ciżemki 2026 wybrała laureatkę spośród pięciu nominowanych tytułów. Najlepszą książką dla dzieci i młodzieży wydaną w 2025 roku została Wylinka autorstwa Wita Szostaka z ilustracjami Aleksandry Krzanowskiej, opublikowana przez Wydawnictwo Powergraph. Do tegorocznej edycji konkursu zgłoszono aż 219 tytułów — rekord potwierdzający rosnące znaczenie tego wyróżnienia na polskim rynku literatury dziecięcej.
Nominowane książki i decyzja Kapituły
O Żółtą Ciżemkę walczyło pięć tytułów:
- O Tańcu
- Papier, kamień, nożyce
- Wylinka
- Zapadły pałac
- Ziomek
Kapituła obradowała pod przewodnictwem dr hab. Katarzyny Wądolny-Tatar. W jej skład weszli również: Marcin Bruchnalski, Wioletta Gawlik-Janusz, Iwona Haberny, dr Anna Machwic, Izabela Ronkiewicz-Brągiel oraz dr Agnieszka Staniszewska-Mól. W tym roku jury wspierało także grono młodzieżowe wyłonione w konkursie „Zostań Jurorem Juniorem!” — w jego składzie znaleźli się: Szymon Baran, Alicja Bieńkowska, Zuzanna Drobniak, Zofia Góra, Adrianna Iżykiewicz, Aleksandra Malinowska, Miłosz Muniak i Artur Szczypka.
Dlaczego Wylinka? Uzasadnienie Kapituły
W uzasadnieniu Kapituła podkreśliła, że Wit Szostak stworzył poruszającą opowieść o silnie odczuwanym związku z miejscem w momentach życiowych zmian i przełomowych zdarzeń. Fabuła rozgrywa się w jednym domu w Beskidach, zamieszkiwanym przez troje dzieci — Janka, Klarę i Dawidka — w różnych epokach. Bohaterowie pozostawiają w tym miejscu swoje „wylinki” — upostaciowione obrazy przeszłości, postacie-widma usiłujące zrozumieć zmianę, która zaszła.
Pisarz splata narrację o dorastaniu z fantastyczną aurą zdarzeń, kontrolowanymi efektami grozy i wątkami przygodowymi. Ilustracje Aleksandry Krzanowskiej korespondują z tymi chwytami — od niewielkich obrazowych znaczników inicjujących rozdziały, przez poetykę skali i przestrzeni, po jasne linie na ciemnym tle w estetyce „widmowych” obrazów.
Kim są twórcy nagrodzonej książki?
Wit Szostak to pisarz, filozof i dramaturg, którego twórczość wyrasta z dialogu literatury i mitu. Pod własnym nazwiskiem — Dobrosław Kot — publikuje teksty filozoficzne i wykłada na uczelni. Wylinka otrzymała wcześniej tytuł Książki Roku 2025 Polskiej Sekcji IBBY. Szostak jest autorem trylogii krakowskiej, a jego powieść Dumanowski doczekała się słuchowiska Jana Klaty i dwóch inscenizacji w Teatrze Starym. Laureat nagród im. Jerzego Żuławskiego i Janusza A. Zajdla, wielokrotnie nominowany do Nagrody Literackiej Nike i Paszportów „Polityki”.
Aleksandra Krzanowska jest absolwentką Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, cenioną twórczynią ilustracji książkowych dla najmłodszych. Współpracuje m.in. z Wydawnictwem Literackim, Zieloną Sową i wydawnictwem Literatura.
Uroczyste wręczenie nagrody
Ceremonia wręczenia Żółtej Ciżemki odbędzie się 13 czerwca o godz. 12:30 w ogrodzie Biblioteki Głównej przy ul. Powroźniczej 2 w Krakowie, podczas Pikniku filozoficznego. O godzinie 13:00 zaplanowano spotkanie z laureatami — Witem Szostakiem i Aleksandrą Krzanowską. Fundatorem nagrody jest Miasto Kraków, a partnerem — Kraków Miasto Literatury UNESCO.