Nagroda Wielkiego Kalibru 2026 trafiła w ręce Macieja Siembiedy, którego powieść Gołoborze (wyd. Znak Literanova) zdobyła zarówno główne wyróżnienie jury, jak i nagrodę czytelników. Uroczysta gala odbyła się 30 maja we wrocławskim Starym Klasztorze, w ramach 23. edycji Międzynarodowego Festiwalu Kryminału.
Książka totalna – „Gołoborze” ponad gatunkowymi podziałami
Choć w finałowej siódemce nominowanych przeważały debiutanckie głosy, zwycięzcą okazał się autor z kilkunastoma kryminałami w dorobku i trzecią nominacją do NWK. Już w 2023 roku Siembieda wygrał plebiscyt czytelników, ale tegoroczny dublet – nagroda jury i nagroda publiczności jednocześnie – stanowi bezprecedensowe potwierdzenie rangi tej prozy.
Jurorka dr Anna Marchewka określiła Gołoborze mianem powieści totalnej, przekraczającej ramy literatury kryminalnej:
„Nagradzamy (…) kryminał, sagę, romans, a może raczej melodramat, powieść o zemście, o prawie do domu, ojczyzny, ojcowizny. Są tu nawet elementy realizmu magicznego, jest zwrot ludowy, mała i wielka historia. (…) Zuchwałość wyobraźni połączona z ogromem wiedzy (…) Powieść, którą dzisiaj nagradzamy, imponuje, wciąga, pochłania.”
Sam autor przyznał, że Gołoborze to jego najbardziej osobista książka, oparta na historiach rodzinnych. Podkreślił też, że powieść trafia do czytelników spoza kręgu literatury gatunkowej, co czyni ją pozycją wyjątkową w jego bibliografii.
Mroczny thriller w sercu Gór Świętokrzyskich
Akcja nagrodzonej powieści rozgrywa się w cieniu Łysej Góry, na Czarciej Polanie owianej legendami o diabłach i klątwach. W centrum fabuły znajduje się wielopokoleniowa wojna dwóch rodów – Kończaków i Cebrzynów – w której nienawiść staje się prawem, a morderstwo aktem honoru. Siembieda splata historyczne realia Polski XIX i XX wieku z mrocznym kolorytem lokalnych legend, tworząc intrygę porównywaną do Ojca Chrzestnego w szekspirowskim ujęciu.
Maciej Siembieda to nie tylko prozaik, ale również doświadczony dziennikarz – trzykrotny laureat Nagrody SDP (tzw. polskiego Pulitzera), były redaktor naczelny m.in. Dziennika Bałtyckiego i Nowej Trybuny Opolskiej. Na koncie literackim ma cykl powieści o Jakubie Kani, trylogię polsko-grecką oraz niezależną powieść Gambit. Mieszka w Sopocie.
Nagroda Specjalna i pozostałe wyróżnienia
Pulę nagród festiwalowych uzupełniło wyróżnienie im. Janiny Paradowskiej, przyznawane autorom „rokującym”. W tym roku trafiło do Grzegorza Karwowskiego za powieść Odcienie przemocy (wyd. Novae Res) – pozorny debiut, ponieważ pisarz ma w dorobku jeszcze jedną książkę wydaną pod pseudonimem.
Jury obradowało w składzie:
- prof. Małgorzata Omilanowska (przewodnicząca)
- prof. Bernadetta Darska
- prof. Anna Gemra
- dr Anna Marchewka
- Piotr Kofta
Główna nagroda wiąże się z kwotą 25 tys. zł, ufundowaną przez prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka. Laureat nagrody czytelników otrzymał dodatkowo 5 tys. zł oraz nagrody rzeczowe. Podczas festiwalu wręczono również wyróżnienia uczestnikom Kryminalnych Warsztatów Literackich, które w tym roku poprowadzili Marta Guzowska, Robert Małecki i Weronika Mathia. Nagrody za opowiadanie kryminalne z Wrocławiem w tle trafiły do Justyny Lubowskiej, Justyny Olszewskiej i Anny Czupioł.
ź: MFK